Κινηματογραφικές ανατριχήλες

Και με τη νέα ανάρτηση, θα παραμείνω στον κινηματογράφο. Αφορμή στάθηκε το αμερικάνικο Halloween. Η γιορτή με αφήνει παντελώς αδιάφορη, καθώς είναι τελείως ξένη με την κοσμοθεωρία μας και τις παραδόσεις μας. Άλλωστε στη χώρα μας δεν έχουμε μέρα των νεκρών, αντίθετα δεν αφήνουμε ευκαιρία που να μην γιορτάσουμε τη ζωή. Τα διάφορα όμως αφιερώματα στο Halloween και στις ταινίες τρόμου, με ώθησαν να αναρτήσω μια λίστα με τα δικά μου αγαπημένα θρίλερ.

Το είδος μου αρέσει πολύ και το θεωρώ από τα πιο δύσκολα. Χωρίς χαρισματούχους σκηνοθέτες και ηθοποιούς, οι ταινίες καταφεύγουν σε φτηνιάρικες σπλάτερ σκηνές, που δεν μας τρομάζουν αλλά μας αηδιάζουν και υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο. Μερικές σύντομες σημειώσεις για αυτό το κινηματογραφικό είδος με φανατικούς θεατές και πολέμιους:

  • Η κατηγορία «θρίλερ» είναι γενική. Υπάρχουν διάφορες υποκατηγορίες και συναφή είδη, όπως τρόμου, φρίκης, μυστηρίου, αστυνομικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, επιστημονικής φαντασίας.
  • Αν και κοινό-στόχος αυτών των ταινιών είναι ως επί το πλείστον ο ανδρικός πληθυσμός, ο τελευταίος επιζών που καλείται να αντιμετωπίσει το στοιχειό ή το δολοφόνο είναι γυναίκα. Η ηρωίδα αυτή είναι γνωστή ως «the survivor girl» ή «the final girl».
  • Πρόδρομοι των σύγχρονων θρίλερ είναι τα παραμύθια, που κάθε άλλο παρά παιδικά και αθώα ήταν στην αρχική τους εκδοχή. Για αυτό το θέμα, μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στην ανάρτηση: «Ας μιλήσουμε για παραμύθια…»
  • Ο τρόμος πηγάζει από οικεία καθημερινά αντικείμενα, π.χ. η τηλεόραση, ο καθρέπτης, το ασανσέρ, το δωμάτιο του ξενοδοχείου. Παρομοίως, σίριαλ κίλερ είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, ο γείτονας, ο μεροκαματιάρης, π.χ. ένας ταξιτζής. Ο λόγος είναι απλός: να μπορέσουν οι θεατές να νιώσουν ότι ο κίνδυνος μπορεί να απειλήσει και τους ίδιους και έτσι να ταυτιστούν με τους ήρωες και να νιώσουν το φόβο.
  • Στα αμερικάνικα θρίλερ (πολύ σπάνια στα ευρωπαϊκά), πηγή τρόμου και κινδύνου είναι και η φύση: εκεί βρίσκει καταφύγιο ο κατά συρροήν δολοφόνος και οι πρωταγωνιστές κινδυνεύουν μέχρι θανάτου, όταν εγκαταλείψουν την πόλη και τον πολιτισμό και βρεθούν απομονωμένοι σε δάση, λίμνες, βουνά. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει διακόψει την άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον και έτσι αυτό μετατρέπεται σε επικίνδυνο και ζοφερό.
  • Στα αμερικάνικα θρίλερ, οι νεαροί πρωταγωνιστές δολοφονούνται όταν κάνουν χρήση ναρκωτικών, επιδεικνύουν εγωιστική συμπεριφορά, κάνουν προγαμιαίο ή εξωσυζυγικό σεξ. Η κοπέλα που επιβιώνει δεν εμπλέκεται σε τίποτα από αυτά. Πρόκειται για απόρροια της αυστηρής προτεσταντικής ηθικής, όπου παρουσιάζει έναν Θεό-τιμωρό, έτοιμο να μας τιμωρήσει για οποιοδήποτε αμάρτημα.
  • Ο δολοφόνος ποτέ δεν πεθαίνει. Ακόμη και όταν οι ήρωες τον σκοτώνουν, ανακαλύπτουν ότι το πτώμα του έχει εξαφανιστεί και αφήνεται να εννοηθεί ότι παραμένει ζωντανός. Οι θεατές θα τον συναντήσουν οπωσδήποτε στα σίκουελ του θρίλερ (π.χ. ο Τζέισον από το Παρασκευή και 13 έχει ταξιδέψει ακόμη και στο διάστημα). Και πάλι, πρόκειται για επίδραση του Προτεσταντισμού, ο οποίος πρεσβεύει ότι το κακό υπάρχει ανεμπόδιστο και θα νικηθεί οριστικά μόνο στη Δεύτερη Παρουσία του Χριστού.
  • Στην εποχή μας, είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τους σκηνοθέτες και τους σεναριογράφους, να παρουσιάσουν απομονωμένους και συνεπώς αβοήθητους τους πρωταγωνιστές τους εξαιτίας της τεχνολογίας (smartphone, ίντερνετ, κλπ). Αν δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν το κλισέ «δεν έχει μπαταρία/σήμα το κινητό», τοποθετούν την υπόθεση σε εποχές προ κινητής τηλεφωνίας.

Ακολουθούν μερικές από τις αγαπημένες μου ταινίες τρόμου. Η σειρά είναι τυχαία και η λίστα δεν είναι εξαντλητική.

6η αίσθηση: Μακράν η πιο τρομακτική ταινία και η πρώτη που μου έρχεται στο νου, όταν ακούω τη λέξη «θρίλερ». Ακόμη δεν μπορώ να ξεχάσω τη σκηνή που ο μικρούλης Κόουλ νομίζει ότι στην κουζίνα είναι η μητέρα του. Στο φόρουμ του IMDB είχα ξεκινήσει μια συζήτηση, που κράτησε εβδομάδες, όταν έθεσα το ερώτημα «ο Κόουλ ήξερε την αλήθεια για τον Δρ. Μάλκολμ;». Κλασική και η ατάκα: «I see dead people».

Οι άλλοι: Ατμοσφαιρικό θρίλερ του εξαιρετικού Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, όπου το τρίο των υπηρετών σου παγώνει το αίμα άμα τη εμφανίσει του και σε κάνει να αναρωτιέσαι γιατί τους έβαλε στο σπίτι της η πρωταγωνίστρια. Τελικά, ποιος είναι ζωντανός και ποιος νεκρός, φαίνεται να είναι το ερώτημα που απασχολεί το σκηνοθέτη.

The Ring: Το βλέπεις πριν πεθάνεις και με τίποτα δεν περίμενα ότι η σκοτεινή Σαμάρα θα ορμούσε έξω από την οθόνη της τηλεόρασης.

Shutter Island: Εξαιρετικοί Λεονάρντο ΝτιΚάπριο και Μπεν Κίνγκσλεϊ σε ένα άκρως ατμοσφαιρικό, αγωνιώδες ψυχολογικό θρίλερ. Ο διάλογός τους στο τέλος της ταινίας, που σε κάνει να αναρωτιέσαι ποιος από τους δύο λέει την αλήθεια, αρκεί για να αποδείξει πόσο σπουδαίος σκηνοθέτης είναι ο Μάρτιν Σκορσέζε.

Η ράχη του διαβόλου: Ο αγαπημένος μου Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο σπέρνει το φόβο σε κάποια παιδιά που εγκαταβιούν σε ένα ορφανοτροφείο στη μέση του πουθενά στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Έτσι όπως είδα την ταινία, θεωρώ ότι η έρημος, όπου βρίσκεται το στοιχειωμένο ορφανοτροφείο, συμβολίζει την πληγωμένη και κατακερματισμένη Ευρώπη και το ορφανοτροφείο την Ισπανία. Από αυτή την άποψη, η ταινία παραμένει εκτός από ατμοσφαιρική και επίκαιρη.

Crimson Peak: Προστέθηκε στη λίστα με τις αγαπημένες μου ταινίες και είναι ακόμη μια ταινία του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στην ανάρτηση αφιερωμένη αποκλειστικά σε αυτό το έργο: «Beware of the Crimson Peak…». Εδώ προσθέτω τη λεπτομέρεια ότι ο σκηνοθέτης παρουσιάζει τα φαντάσματα και στις δύο ταινίες του με τον ίδιο τρόπο.

Παρασκευή και 13: Δεν θα μπορούσε να λείψει από τη λίστα και αναφέρομαι στο πρωτότυπο του 1980, που δεν έχει γεράσει καθόλου. Και όσο και αν μοιάζει απίθανο, ο δολοφόνος δεν είναι ο Τζέισον.

Halloween: Και πάλι αναφέρομαι στην πρωτότυπη ταινία ενός από τους καλύτερους σκηνοθέτες του είδους, του Τζον Κάρπεντερ. Με αυτήν, συστήνεται ένας από τους διασημότερους κινηματογραφικούς δολοφόνους, ο Μάικλ Μάγιερς, ο οποίος δεν μπορεί να διακρίνει ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Καθόλου σπλάτερ, αλλά αγωνία σε κάθε πλάνο. Και μια μουσική που επιτείνει το φόβο, αν και πρόκειται για παραλλαγή παιδικού τραγουδιού, που ο σκηνοθέτης έπαιζε με το ένα δάκτυλο στο πιάνο! Αυτές οι δύο ταινίες, Halloween και Παρασκευή και 13, αποτελούν σταθμό στην ιστορία του είδους και εισάγουν καινοτομίες, που σήμερα μας φαίνονται κλισέ, όπως οι νεαροί πρωταγωνιστές και η δολοφονία αμέσως μετά το σεξ.

Ο Εξορκιστής: Χαρακτηριστική μουσική και μια ταινία, που καθιέρωσε ένα ολόκληρο κινηματογραφικό είδος τρόμου, με διάφορα έργα να προσπαθούν να την αντιγράψουν. Ακόμη ένας λόγος, για να την συμπεριλάβω στη λίστα μου είναι ότι εισάγει μια μεγάλη καινοτομία, που σόκαρε το κοινό της εποχής: το απόλυτο κακό μπορεί να κρυφτεί σε ένα αθώο παιδί. Έκτοτε, το μοτίβο αυτό το έχουμε δει πολλές φορές.

The Texas Chain Saw Massacre: Άλλος ένας κινηματογραφικός διάσημος δολοφόνος, ο Λέδερφεϊς, εισβάλει στις ζωές μας με σύμβολο το ηλεκτρικό πριόνι. Αν και το ριμέικ του 2003 δέχτηκε αρνητικές κριτικές, μου άρεσε πολύ. Το πρωτότυπο έργο σκηνοθέτησε ο Tobe Hooper θέλοντας να παρουσιάσει στο κοινό τη φρίκη που βίωσε ο ίδιος στο Βιετνάμ. Η ταινία μιλάει για το πώς η κοινωνία μας τρέφει, προστατεύει και επαινεί το κακό, αντί να το απομονώνει.

Sleepy Hollow: Από τις αγαπημένες μου ταινίες γενικότερα. Ο Τιμ Μπάρτον σκηνοθετεί ένα σκοτεινό παραμύθι. Ο εξαιρετικός Τζόνι Ντεπ βλέπει υπεροπτικά την τοπική κοινωνία του μικρού χωριού, που πιστεύει στο υπερφυσικό, μέχρι που το αντικρίζει ο ίδιος και αλλάζει άποψη.

Δράκουλας: Πάρα πολλές ταινίες έχουν γίνει με τον αιμοδιψή πρίγκιπα, εδώ αναφέρομαι στην υπέροχη μεταφορά του κλασικού βιβλίου από τον Φράνσις Φορντ Κόπολα. Εξαιρετικοί όλοι οι ηθοποιοί και πιστεύω ότι η ταινία θα βλέπεται με το ίδιο ενδιαφέρον όσα χρόνια και αν περάσουν.

Advertisements

Οι σκέψεις σας

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s